Home

Zelenika

HERCEGNOVSKA RIVIJERA se pruža u dužini od 15 km i obuhvata 7 naselja, odnosno turističkih mjesta, od kojih svako ima svoje osobenosti i specifičnosti.

ZELENIKA je mjesto koje se nalazi 4,5 km istočno od Herceg Novog. Naziv potiče od mediteranske zimzelene biljke "zelenika" (Phulera latifolia). Ovdje je izgradjen prvi hotel na Južnom Jadranu, ili bolje rečeno u Crnoj Gori, 1902.god., preteča hercegnovskog i crnogorskog hotelijerstva. Ima 2830 stanovnika.

Sakralni spomenici:
Crkva Sv. Andrije (15. v.),
Crkva Sv. Gospodje (15. v.),
Crkva Sv. Đordja (16. v.),
Crkva Sv. Ilije,
Crkva Sv. Trojice (18. v.),
Crkva Sv. Tome (Ruševine crkve Sv. Tome nalaze se u selu Presjeka - Kuti. Crkva je vjerovatno gradjena u 10. ili 11. vijeku, i pripada preromaničkoj stilskoj grupi. Parapetna kamena ploča od ikonostasa, nadjena prilikom arheoloških istraživanja, svojim umjetničkim dometima predstavlja remek djelo preromaničke umjetnosti kod nas i sada se nalazi u Zavičajnom muzeju. Prilikom istrazivanja pronadjeni su i fragmenti živopisa, pa se smatra da je crkva bila ukrašena freskama).

U mjestu su aktivni Vaterpolo klub "GALEB" i Fudbalski klub "ORJEN", koji ima i fudbalsko igralište, pogodno za sportske pripreme.

HERCEG NOVI

Na izuzetno značajnom i atraktivnom geografskom prostoru između najviše planine dinarskog masiva Orjena (1895 m) i ulaza u jedan od najljepših zaliva svijeta, Boku Kotorsku, smjestio se Herceg-Novi.

On predstavlja administrativni, privredni i kulturni centar Opštine, koja se prostire na površini od 235 km² i ima oko 39.000 stanovnika.

Herceg-Novi ima specifičnu mikroklimu koja je uslovljena južnom ekspozicijom, blizinom mora, krečnjačkom podlogom i planinskim zaleđem koje sprečava prodor hladnih vazdušnih masa. Naš grad prosečno godišnje ima blizu 200 sunčanih dana.

Herceg-Novi i njegova Rivijera posjeduje izuzetno bogat i raznovrstan hortikulturni potencijal koji je uslovljen povoljnom klimom, geografskim položajem, reljefom i konfiguracijom terena. U pejzažima našeg grada, pored brojne domaće mediteranske flore, zastupljeno je i oko 250 vrsta različitog egzotičnog bilja porijeklom sa svih kontinenata, što mu daje specifičnu karakteristiku i privlačnost. Egzotične vrste poput mimoza, agava, cikasa, kamelija, magnolija, eukaliptusa, bogumila, aukuba su se veoma uspješno aklimatizovalena našem podneblju i sa autohtonom vegetacijom čine jedinstven ukras.

Naspram grada starog više od šest vijekova nalazi se poluostrvo Luštica čiji je najviši vrh Obosnik 586 m.

Klimatske karakteristike

Podneblje Boke Kotorske ima blagu mediteransku klimu, čije su osnovne odlike suva i topla ljeta i blage zime. Sam Herceg Novi ima specifičnu mikro klimu koja je uslovljena izuzetno dobrom južnom ekspozicijom, blizinom mora, krečnjackom podlogom i planinskim zaleđem, koje sprečava prodor hladnih vazdušnih masa.

Zbog svega toga Herceg Novi ima vrlo visoku prosječnu godišnju temperaturu vazduha koja iznosi 16,2 C (približno istu imaju mediteranski gradovi kao što su Napulj i Lisabon) i čak prosječno godišnje oko 200 sunčanih dana. Ljeti, u julu i avgustu, grad ima prosječno 10,7 sunčanih sati dnevno.
Karakteristična su, takođe, i mala temperaturna kolebanja tako da je prosječna dnevna oscilacija temperature samo oko 4 C. Prosječna dnevna temperatura morske vode tokom ljetnjih mjeseci od 22 - 26 C i približno ista prosječna dnevna temperatura vazduha omogućava kupališnu sezonu u trajanju od najmanje pet mjeseci.

Salinitet mora iznosi 38%.
Godišnji prosjek padavina je 1.930 mm/m2, a relativna vlažnost vazduha je najviša u jesen i dostiže do 80%, a najniža je ljeti 63%.

Karakteristični vjetrovi koji duvaju na ovom području su:
  - MAESTRAL (zapadni - duva ljeti),
  - BURA (sjeverni - duva zimi),
  - ŠILOK (južni - duva tokom godine),
  - JUGO (južni - duva pretežno zimi),
te GREGO, LEVANAT, TRAMUNTANA, OŠTRIJAL, PULENAT - manje cesti i manje poznati vjetrovi.

Legende o gradu

JOK MEGDAN

    Legenda kaže da su Turci, prilikom prvog osvajanja Herceg- Novog, na ovom mjestu bili do nogu potučeni. Tom prilikom, jedan od hrabrih branilaca grada, pozove turskog vođu na megdan, ali on, bježeći glavom bez obzira, samo viknu: „Jok, megdan!" i tako tom djelu grada, i  do danas, ostade takvo ime.

Poslije bitke, prema legendi, na izvoru ispod Jok Megdana, počela je da teče krv. Od tada se ovaj izvor pitke vode (koji je aktivan i  danas) zove Karadža ( ili, u narodu još češće, Karača).

 NEMILA

    Iznad Herceg-Novog i danas postoji izvor koji se zove Nemila. Nekada, naziv ovog izvora bio je „MILA", ali današnje ime je dobio nakon tragične smrti dva mladića, dobrih prijatelja koji su, zbog ljubavi koju su osjećali prema istoj djevojci, ondje oduzeli sebi život.

 KOTOBILJ

    Na ovom mjestu (danas je to selo KAMENO) su Crnogorci i domaći Srbi, 17. septembra 1687. godine, u iznenadnom napadu, u borbi za oslobođenje Herceg-Novog, teško porazili tursku vojsku. Turski vojnici su bili iznenađeni žestokim napadom, da je sve što su uspjeli reći bilo: „KO TO BI?". A da u priči ima istine, svjedoči i činjenica da je Petar II Petrović Njegoš, svojevremeno, obišao ovo mjesto i opjevao ga u „Gorskom vijencu". 

Izletišta

Hercegnovska rivijera se pruža u dužini od 15 km i obuhvata 7 naselja, odnosno turističkih mjesta od kojih svako ima svoje osobenosti i specifičnosti. To su Meljine, Zelenika, Kumbor, Đenovići, Baošići, Bijela, Kamenari, Luštica, Igalo.

U pogledu izletničkog turizma, Herceg-Novi je destinacija sa izvanrednim mogućnostima i prednostim, koje ovaj vid turizma pruža.

Najpopularniji i najčešći izlet je onaj prema spoljnjem dijelu Boke i obuhvata lokalna izletišta Rose, Žanjice Mirište, Mamula i Plava Špilja, a a nešto rijeđi je onaj prema unutrašnjem dijelu Boke, koji ide ka Peraškim otocima (Gospa od Škrpjela i Sv. Đorđe), Perastu, Kotoru i Ostrvu cvijeća.

Od izleta u lokalnom okruženju nešto su rijeđi oni koji se organizuju ka planinskom zaleđu, tj. Borićima, Vrbanju, Orjenu...

1. ŽANJIC - Južno od naselja Rose, u ambijentu starih maslinjaka, nalazi se atraktivna uvala Žanjic. Velika plaža od bijelih oblutak, zaštićena je od vjetrova Rtom Arza.

2. PLAVA ŠPILJA - je jedna od najatraktivnijih u nizu pećina koje se nalaze na poluostrvu Luštica. Svoj naziv je dobila po neobično plavoj boji koja nastaje tokom vedrih dana, refleksijom sunčevih zraka koji se odbijaju o njenu površinu.

3. OSTRVO MAMULA - Kružnog je oblika, prečnika 200 m, obraslo niskom vegetacijom sa malom plažom i pristaništem na sjevernoj strani. U vrijeme oba svjetska rata na ovom ostrvu je bio zatvor i kao znak sjećanja na taj period postavljena je spomen ploča.

4. MIRIŠTE - Ova mala uvala skoro da je nerazdvojni dio uvale Žanjic, a ispred uvale se nalazi školj-otočić Mala Gospa sa renoviranom srednjevjekovnom Bogorodičinom crkvom. Na samom Rtu nalazi se tvrđava koju su prvi put izgradili Rimljani da bi kontrolisali ulaz u zaliv.

5. ROSE - Na sjeverozapadnoj obali poluostrva Luštica, nasuprot Herceg-Novog, nalazi se naselje Rose. Tu je nekada bila stara grčka naseobina Porto Rose koju su razrušili Saraceni u IX vijeku, a dokrajčili mnogi zemljotresi. Ima oblik tipične male mediteranske varošice sa kućama zbijenim i poređanim ispred pristaništa - rive, dobro zaštićenom od vjetrova. Mjesto je okruženo bujnom vegetacijom čempresa, borova, maslina, hrastova, oleandera, lovora i makije.

6. BORIĆI - Na 14 km od Herceg-Novog, na visini od 850 m, asfaltnim putem , stiže se do planinske kuće „Borići", koja, pored dvadesetak kreveta, ima i restoran, a pruža i prekrasan pogled na Bokokotorski zaliv.

7. ORJEN - je najviša planina na Jadranu (1895 m). Četiri su osnovna područja ove planine: ZUBAČKI UBLI, VRBANJSKO PODRUČJE (sa skijaškim terenima SUBRE), CRKVIČKO PODRUČJE i područje BIJELE GORE (sa najdužim snježnim pokrivačem).

Lokalne Atrakcije

1.STARI GRAD - je jedinstvena arhitektonska cjelina, u samom središtu današnjeg gradskog jezgra. Zidan je stepenasto  sa dvavelika trga i ispresjecan uskim ulicama i stepenicama. Kuće imaju uglavnom kamene fasade, a nerijetko se iza njih nalaze vrtovi starih novskih porodica. Iako je kompletan Stari grad nekada bio opasan visokim i čvrstim zidinama danas se one mogu tek mjestimično vidjeti. Česti zemljotresi i ratovi na ovim prostorima su dobar dio fortifikacionih objekata predali zubu vremena. Brojni stambeni objekti dijelom su građeni na ili u okviru zidina, tako da se prilikom posljednje rekonstrukcije Starog grada nije arhitektonski mogla zaokružiti cjelovitost nekadašnjih zidina. Među ostacima zidina ističe se Zapadna gradska kula koja dominira glavnim Trgom Nikole Đurkovića i kula  Sv. Jeronima podignuta 1687. godine u čast Jeronima Kornera osvajača grad. Ova tvrđava je bila sastavni dio istočnih gradskih zidina, utvrđenja Tarnovice. Od ove kule, gradske zidine idu prema „Peraškim vratima",nazvanim tako u znak zahvalnosti Peraštanima koji su 1687. godine pritekli u pomoć savezničkoj vojsci u borbi protiv Turaka za oslobođenje grada.

2.GRADSKA BIBLIOTEKA I ČITAONICA - Biblioteka raspolaže fondom od preko 30 000 knjiga. Ističu se legati Dušana Petkovića (5000 knjiga) i Veljka Radojevića (1500 knjiga), kao i pokloni uglednih darodavaca: Doklestića, Daljeva, Lučića, Subotića ... Oformljena je i zavičajna zbirka.

3.GRADSKI ARHIV - Djeluje od 1956. godine od momenta povratka arhivske građe koju su Italijani, tokom II Svjetskog rata, odnijeli u Zadar. Zgrada tadašnjeg Arhiva je sagrađena 1885. godine i teško je stradala u katastrofalnom zemljotresu 1979. godine, ali je vrlo brzo renovirana i dograđena. Arhiv raspolaže sa 700 m2 korisnog prostora i modernom opremom. U okviru arhiva nalaze se i biblioteka i čitaonica koja je otvorena za korisnike svakog radnog dana. Arhivska građa datira od 1685. godine (od kada je najstariji dokument u ovom Arhivu) do današnjih dana. Bibliotečki fond ovog Arhiva je oko  30 000 primjeraka knjiga i oko 1000 naslova periodike.

4.ZAVIČAJNI MUZEJ - Zgrada muzeja je zadužbina Mirka Komnenovića, zavještana gradu testamentom iz 1940. godine sa željom da u kući bude „gradski Muzej". Mirko Komnenović je rođen 1870. godine u Herceg Novom, diplomirao je na školi stranih jezika u Chateu  de Luceus u Švajcarskoj. Bio je poslanik Boke Kotorske u Narodnoj skupštini Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, gradonačelnik Herceg Novog i poslanik u Narodnoj skupštini Kraljevine Jugoslavije. Objekat je građen krajem 18. vijeka u kasno baroknom stilu. Na originalnim vratima u prizemlju još uvijek stoje bajonetom urezana imena ruskih vojnika 1807. godine, iz vremena Napoleonovih ratova. U sastavu Zavičajnog muzeja nalazi se botanička zbirka sa više od 100 odabranih vrsta mediteranskog suptropskog bilja formiranih u parkovskom stilu. 

Muzej čine arheološka, istorijska, etnološka i zbirka ikona. Tu su smješteni tragovi prvih ljudskih zajednica iz neolitskog perioda pronađeni u pećini Vranjaj, baš kao i nalazi iz tumula iz bronzanog i gvozdenog doba. U arheološkoj zbirci se nalaze amfore i djelovi brodskih tereta iz svih zemalja Mediterana tokom dominacije Stare Grčke, Rima i Vizantije. Zavičajni muzej posjeduje tridesetak ikona, uglavnom bokokotorske ikonopisne škole Dimitrijević-Rafailović; čuva tradicionalne predmete ovog kraja; dočarava život ljudi kako na selima tako i u gradu; u vitrinama su smještena oruđa za poljoprivredu, stočarstvo, maslinarstvo, narodne nošnje, oružje, narodni instrumenti, pokućstvo, razni umjetnički predmeti koje su pomorci donosili sa raznih krajeva svijeta.  

5.GALERIJE

• „Josip Bepo Benković" - Galerija je otvorena 1966. godine, površine je preko 100 m2. Ima stalnu izložbenu postavku koja se sastoji od preko 200 slika, skulptura i grafika. Poseban prostor čini legat Milene Šotre sa 50 slika koje je poznata slikarka poklonila gradu prilikom proslave 600 godina postojanja Herceg Novog. U galeriji je spomen soba Josipa - Bepa Benkovića (1906-1943), hercegnovskog slikara i sportiste Ivana Lučeva (1904-1958) takođe novskog slikara i karikaturiste. Pri Galeriji radi i konzervatorsko-restauratorska radionica. U potkrovlju Galerije je i nekoliko ateljea za rad slikara i vajara.
• Art Galerija „Sue Ryder"
•  „Klub Galerija Spinaker" i mnoge druge.

6.ŠETALIŠTE PET DANICA - Ono se pruža dužinom od 6 km, uz samo more, na potezu od Igala do Meljina. Zbog blizine mora, izuzetnog rastinja, te efekata na organizam ovo šetalište često nazivaju i „stazom zdravlja".

7.Ne bi trebalo propustiti i ugodnu šetnju parkom Savinska dubrava. Cijelom Dubravom, kroz čemprese, borove, kestenove, grabove, hrastove, uz nekoliko prelijepih vidikovaca krivudaju staze bogom dane za rekreaciju.

8.PARK BIVŠEG HOTELA „BOKA" - Nekada je bio pravi botanički vrt, lociran u samom Centru grad. U parku se nalazi više od 80 vrsta biljaka, koje su bokeljski pomorci donosili iz raznih krajeva svijeta.

9.GRADSKA LUKA - MULO - Gradnja lukobrana gradskog mula je započeta u periodu između 1865-1877. godine, a završni radovi su obavljeni u periodu između 1950-1960. godine. 2005. godine je obnovljeno i sigurno predstavlja atrakciju za mnogobrojne turiste, posebno u večernjim satima.

10.HOTEL „PLAŽA ZELENIKA" - je prvi hotel u Crnoj Gori. 1902. godine je dr. Antal Magyar, plemić porijeklom iz Budimpešte, sagradio hotel na samoj obali mora, na plaži okruženoj borovima i zelenilom. U ovom hotelu prvi gosti su bili stranci pa je to ujedno bio i začetak inostranog turizma u Crnoj Gori.

11.KUĆA IVE ANDRIĆA - Pisac Ivo Andrić sagradio je kuću na Toploj 1964. godine, nakon dodjele Nobelove nagrade. Tu je proveo skoro deceniju svog života, i tu su ga posjećivale brojne ugledne ličnosti, pisci i prevodioci iz cijelog svijeta. Kuća je i danas sačuvana u izvornom obliku sa karakteristikama bosanske arhitekture. Poslije njegove smrti bila je jedno vrijeme Raselov sud akademika (sa središtem u Ženevi), koju je posjetio i čuveni filozof i književnik Žan Pol Sartr. Mnogobrojni pisci i pjesnici smatrali su da Andrićeva kuća treba da bude mjesto za okupljanje i edukaciju mladih, jer je Andrić to zaslužio i življenjem i djelima u kojima je ovjekovječio Herceg Novi.

FLORA

U pejzažima Herceg Novog, pored brojne domaće mediteranske flore, zastupljeno je i preko 250 vrsta različitog egzotičnog bilja porijeklom sa svih kontinenata, što mu daje specifičnu karakteristiku i privlačnost.
Egzotične vrste poput mimoza, agava, cikasa, magnolija, eukaliptusa, araukaria su se veoma uspješno aklimatizovale na našem podneblju i sa autohtonom vegetacijom čine jedinstven ukras.

MIMOZA (Acacia dealbata) je zimzelena, drvenasta biljka porijeklom iz Australije, raste kao grm ili stablo različite visine i do preko 10 m. Ima dvostruko peraste listove i zlatno žute grozdaste cvjetove, koji imaju specifičan miris.
Cvjeta u periodu od januara do marta.

KAMELIJA (Camellia japonica - iz porodice čajeva) je ukrasna zimzelena biljka grmolikog oblika, porijeklom iz Japana i Kine. Cvijet je okruglastog oblika bijele, crvene ili ružičaste boje sa raznim nijansama.
Kamelije cvjetaju od decembra do aprila.

OLEANDER (Nerium oleander) je zimzelena ukrasna biljka, koja raste u obliku grma ili manjeg stabla, visine 2-4 metra sa raznobojnim cvjetovima, koji se razvijaju u periodu od juna do avgusta.

MAGNOLIJA (Magnolia grandiflora - iz porodice magnolije) je biljka koja potiče iz Sjeverne Amerike i dostiže visinu do 12 m.

BUGENVILIJA (Bougenvillea sanderiana - odomaćen naziv je bogumila) jedna je od najljepših penjačica koja prekriva južne fasade i zidove u našem gradu. Potiče iz Brazila i Srednje Amerike, a na našu rivijeru donijeta je sa Azurne obale.

EUCALYPTUS GLOBALUS - australijska zimzelena biljka, koja u postojbini narasta i preko 100 metara, pa se ubraja medju najveće biljke na svijetu.

ARAUCARIA EXCELSA - porijeklom sa ostrva Norfolk u Tihom okeanu, zimzelena biljka sa pršljenasto razvijenim granama, koja narasta i preko 70 metara.